Vleermuizen

Met behulp van batdetectoren en mistnetten voert Bureau Natuurbalans regelmatig onderzoek uit naar het voorkomen van vleermuizen. Binnen het kader van de Flora- en faunawet genieten trekroutes en kolonieplaatsen (verblijfplaatsen) van vleermuizen speciale bescherming. Bovendien zijn alle soorten opgenomen in de EU-Habitatrichtlijn.

Batdetectoren
Vleermuizen maken bij hun oriëntatie in het veld gebruik van sonar. Deze sonar kunnen we met behulp van batdetectoren (type Pettersson D240X, Anabat sd) omzetten in voor mensen hoorbare geluiden. Aan de hand van deze geluiden bepalen we welke soorten vleermuizen aanwezig zijn.
Niet altijd kan in het veld de soort worden bepaald aan de hand van het geluid. In deze gevallen analyseren we geluidsopnamen (sonogrammen) met behulp van een speciaal computerprogramma (Batsound, AnalookW) op soort.

Mistnetten
Naast het batdetectoronderzoek voert Bureau Natuurbalans ook onderzoek uit met behulp van mistnetten. Met mistnetten kunnen jagende vleermuizen in het veld worden gevangen. Dit is nodig voor determinatie van soorten met een zachte sonar, die door de batdetector kan worden gemist. Bovendien kunnen we door het vangen aanvullende informatie verzamelen, zoals het vaststellen van geslacht en soort (zoals gewone of grijze grootoorvleermuis). De vangst van bijvoorbeeld zogende vrouwtjes van grootoorvleermuizen wijst op de aanwezigheid van een kraamkolonie.

Leefwijze en tijdstip determinatie
Vleermuizen verlaten kort na zonsondergang hun kolonieplaatsen om te gaan jagen. Afhankelijk van de soort kunnen ze volgens vaste trekroutes naar hun foerageerbiotopen trekken. ’s Avonds is dan ook de beste periode om jagende en trekkende vleermuizen waar te nemen. Ook kan ’s avonds het aantal vleermuizen in een kolonie worden vastgesteld door de uitvliegende dieren te tellen.
Vlak voor zonsopkomst keren vleermuizen weer terug naar hun verblijfplaatsen in boomholten of gebouwen.  Met name bij het invliegen zwermen de dieren vaak enige tijd rond de invliegopening. Om de aanwezigheid van (kraam)kolonies vast te stellen is het van belang in deze periode te inventariseren.